Ngoại giao Văn hóa
GIÁ TRỊ ĐỀN THỜ VÀ LỄ HỘI ĐỀN NGUYỄN CÔNG TRỨ
Ngày đăng: 21/10/2016
Huyện Kim Sơn được khai khẩn bởi Giải Nguyên, Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ. Để tưởng nhớ đến ông - người có công khai hoang lấn biển, người dân Kim Sơn đã lập đền thờ tại xã Quang Thiện, huyện Kim Sơn.

Đền thờ Nguyễn Công Trứ độc đáo ở chỗ được xây dựng từ khi ông vẫn đang còn sống. Tiền thân của ngôi đền là căn nhà ba gian của Nguyễn Công Trứ ngự tại ấp Lạc Thiện. Đây là nơi để ông đi về và làm việc trong suốt quãng thời gian sống tại Kim Sơn. Năm 1852, nhân dân Kim Sơn xây dựng, cải tạo lại thành ngôi Sinh Từ (tức đền thờ sống). Hàng năm, vào dịp sinh nhật của Nguyễn Công Trứ, nhân dân nơi đây lại mở hội mừng thọ ông. Sau khi ông mất, người dân Kim Sơn xây dựng thêm một toà nữa bên cạnh gian nhà cũ gọi là Tiền đường là nơi thờ Nguyễn Công Trứ. Còn gian nhà cũ được dùng làm Chính cung. Từ đây, ngôi đền được đổi tên thành Truy Tư Từ. Năm 1992, đền thờ Nguyễn Công Trứ được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử văn hoá cấp Quốc gia.

Đền Nguyễn Công Trứ kiến trúc theo kiểu chữ Đinh (Hán tự), Tiền đường 5 gian, hậu cung 3 gian. Bên tả,bên hữu của Tiền đường có 2 cột đồng trụ, bên trong Tiền Đường có hương án, giá trống, giá chiêng và 3 bức đại tự là tấm lòng thành kính và ngưỡng mộ của nhân dân huyện Kim Sơn đối với Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ. Gian giữa của Hậu Cung 3 gian là nơi để bàn thờ Nguyễn Công Trứ. Trên bàn thờ có một bát hương bằng men sứ trắng, cao 40cm, miệng rộng 40cm, họa tiết màu xanh thẫm vẽ hình lưỡng long chầu mặt nguyệt.  Đây là bát hương cổ rất quý có từ đời nhà Trần.

Đền thờ Nguyễn Công Trứ ở Ninh Bình, Thái Bình và Hà Tĩnh đều có điểm chung là được nhân dân xây dựng từ khi ông còn sống. Đến những năm đầu thế kỷ XXI, cả 3 ngôi đền đều được nhân dân đặt tượng Nguyễn Công Trứ để thờ và được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Cùng với ngôi đền thờ Nguyễn Công Trứ mà người dân Kim Sơn bao đời nay nâng niu, gìn giữ thì lễ hội đền Nguyễn Công Trứ cũng được các thế hệ người Kim Sơn bảo tồn và phát huy với những ý nghĩa tâm linh độc đáo và giá trị văn hóa vô giá. Lễ hội đền Nguyễn Công Trứ là lễ hội lớn nhất của cư dân miền ven biển huyện Kim Sơn. Lễ hội được tổ chức để ghi nhớ công ơn của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ - người đã chiêu dân khai hoang lấn biển lập ra huyện Kim Sơn (núi vàng) của Ninh Bình.

Từ khi Nguyễn Công Trứ mất, hằng năm cứ đến 14/11 âm lịch (ngày ông mất), nhân dân huyện Kim Sơn đều tổ chức tế lễ để tưởng nhớ công ơn của Nguyễn Công Trứ ở Truy Tư Từ trong 3 ngày. Ngày 13 là ngày tế Cáo yết, ngày 14 là ngày tế Chính Kỵ, ngày 15 là ngày tế Tạ.

Như nhiều lễ hội truyền thống khác trên dải đất Việt Nam, Lễ hội đền Nguyễn Công Trứ bao gồm 2 phần, phần lễ và phần hội. Phần lễ là nghi thức dâng hương tại đền thờ Nguyễn Công Trứ với sự tham gia của nhiều đoàn tế lễ từ các làng trên địa bàn huyện Kim Sơn. Phần hội có các trò chơi đua thuyền trên nhánh sông Vạc - một đặc trưng của lễ hội cư dân đồng bằng ven biển và phần thi hát ca trù, loại hình dân ca liên quan nhiều đến Doanh điền sứ. Đây chính là nét độc đáo của lễ hội đền Nguyễn Công Trứ. Bên cạnh yếu tố tâm linh trong việc tổ chức các hoạt động tế lễ thì Lễ hội đền Nguyễn Công Trứ được tổ chức hàng năm đã và đang góp phần quan trọng trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể của dân tộc, đó là các làn điệu ca trù đặc sắc mang nhiều giá trị nhân văn. Đặc biệt, lễ hội đền Nguyễn Công Trứ còn là nơi là dịp để tập hợp sự tham gia của cả người Lương và người Giáo. Tại lễ hội, tình đoàn kết Lương - Giáo được củng cố, phát huy và ngày càng thắt chặt.

Với ý nghĩa tâm linh độc đáo cùng những giá trị văn hóa tinh thần vô giá, đền thờ Nguyễn Công Trứ và lễ hội đền Nguyễn Công Trứ là điểm nhấn quan trọng trong tổng hòa bức tranh về du lịch tâm linh Ninh Bình./.
 

Minh Anh

Các tin khác
Ninh Bình tổ chức Lễ hội Hoa Lư năm 2017
NĂM MỚI DU XUÂN TRÊN ĐẤT CỐ ĐÔ
KHAI HỘI CHÙA BÁI ĐÍNH 2017
TÀI NGUYÊN DU LỊCH NINH BÌNH
TÌM HIỂU VỀ MÓN TÁI DÊ NINH BÌNH
VĂN BẢN MỚI
THỜI TIẾT NINH BÌNH
Nhiệt độ trung bình: 27°C
Cao nhất: 30°C
Thấp nhất: 26°C
Độ ẩm: 99%
THỐNG KÊ TRUY CẬP
Số người truy cập: 3594529
Số người trực tuyến:364
Bản quyền thuộc Sở Thông tin và Truyền Thông Ninh Bình
Chịu trách nhiệm: Đ/c Trần Thị Thảo, Phó Giám đốc Sở Thông Tin và Truyền Thông
Giấy phép hoạt động số 135/GP-TTĐT, ngày 11/09/2015 của Cục PT-TH&TTĐT - Bộ TT&TT
Địa chỉ: Phố 4, đường Phạm Văn Nghị, phường Đông Thành, Thành phố Ninh Bình
Điện thoại: 0229.3889238, Fax:0229.3889239
Email: Sothongtintruyenthong@ninhbinh.gov.vn